ارتباط یادگیری ماشین با آمار

یادگیری ماشین و آمار رشته های نزدیکی هستند. طبق نظر مایکل. ال. جردن (Micheal l. Jordan) ایده های یادگیری ماشین، از اصول متدلوژی گرفته تا ابزار نظری، پیشینه ای طولانی در آمار دارند. او همچنین عبارت علم داده ها را برای نام گذاری کل این رشته پیشنهاد کرد.

لئو بریمن (Leo Breiman) دو پارادایم آماری را مطرح ساخت: مدل داده و مدل الگوریتمیک، که مدل “الگوریتمیک” کما بیش به معنای الگوریتم های یادگیری ماشین مثل جنگل تصادفی است.

برخی آماردانان با استفاده از روش های یادگیری ماشین، گرایشی ساخته اند که آن را یادگیری آماری می نامند.

تئوری یادگیری ماشین

یک هدف اساسی ماشین یادگیرنده، تعمیم دهی از تجربه است. منظور از تعمیم دهی در این چهارچوب، توانایی یک ماشین یادگیرنده در داشتن عملکردی دقیق در فعالیت ها و مثال های جدید و دیده نشده، بر مبنای تجربه آن ماشین با مجموعه داده های آموزش است.  مثال های آموزشی از یک توزیعِ عموماً ناشناخته می آیند (که به عنوان نماینده فضای رخدادها در نظر گرفته می شود) و یادگیرنده باید برای این فضا مدلی عمومی تولید کندکه به آن، توانایی پیش بینیِ بقدر کافی دقیق در موارد جدید را بدهد.

تحلیل محاسباتی الگوریتم های یادگیری ماشین و عملکرد آن ها شاخه ای از علوم کامپیوتر نظری تحت عنوان نظریه یادگیری محاسباتی را تشکیل می دهد. چون مجموعه های داده های آموزشی، متناهی هستند و آینده قطعیت ندارد، نظریه یادگیری معمولا تضمینی در مورد عملکرد الگوریتم ها به ما نمی دهد. در عوض، کران های احتمالاتی روی عملکرد، بسیار معمول هستند. تجزیه اُریب-واریانس (bias-variance decomposition) راهی برای کمّی سازی خطای تعمیم دهی است.

برای داشتن بهترین عملکرد در چهارچوب تعمیم دهی، پیچیدگی فرض باید به اندازه پیچیدگی تابع زمینه داده ها باشد. اگر فرض پیچیدگی کمتری از تابع داشته باشد، آنگاه مدل، داده ها را زیربرازش (underfit) کرده است. اگر در پاسخ، پیچیدگی مدل افزایش یابد، آنگاه خطای آموزش کاهش می یابد. اما اگر فرض بسیار پیچیده باشد، مدل در معرض بیش برازش  (overfit)قرار می گیرد و تعمیم دهی ضعیف می شود.

علاوه بر کران های عملکردی، نظریه پردازان یادگیری محاسباتی، پیچیدگی زمانی و امکان پذیری یادگیری را نیز مطالعه می کنند. در نظریه یادگیری محاسباتی، یک محاسبه را امکان پذیر نامند هرگاه در زمان چند جمله ای قابل انجام باشد. دو نوع نتیجه از نظر پیچیدگی زمانی وجود دارد: نتایج مثبت حاکی از آن هستند که طبقه خاصی از توابع در زمان چند جمله ای قابل یادگیری هستند و نتایج منفی نشانگر این هستند که طبقه های خاصی در زمان چند جمله ای قابل یادگیری نیستند.

روش های یادگیری ماشین

یادگیری درخت تصمیم یا Decision tree learning

روش یادگیری درخت تصمیم از یک درخت تصمیم به عنوان مدل پیشگو استفاده می کند که مشاهدات در مورد یک شیء را به نتایجی در مورد ارزش هدف این شی می نگارد.

یادگیری قانون وابستگی

یادگیری قانون وابستگی روشی برای کشف روابط جالب توجه میان متغیرها در پایگاه های بزرگ داده است.

شبکه های عصبی مصنوعی

یک الگوریتم شبکه عصبی مصنوعی (ANN)، که معمولا “شبکه عصبی” (NN) نامیده می شود، الگوریتمی است که از ساختار و جنبه های عملکردی شبکه های عصبی بیولوژیکی الهام گرفته شده است. در این شبکه، محاسبات در قالب گروه های متصلی از نورون های مصنوعی، ساختار می یابند و اطلاعات را با یک روش پیوندگرایی به محاسبات، پردازش می کند. شبکه های عصبی مدرن، ابزارهای مدل سازی غیر خطی داده های آماری هستند. این شبکه ها معمولا برای مدل سازی روابط پیچیده بین ورودی ها و خروجی ها، الگو شناسی در داده ها، یا دریافت ساختار آماری در یک توزیع توئم احتمال میان متغیر های مشاهده شده استفاده می شوند.

یادگیری عمیق

کاهش قیمت سخت افزار و تولید GPU برای مصرف شخصی در سال های اخیر به توسعه مفهوم یادگیری عمیق که از چندین لایه پنهان در یک شبکه عصبی مصنوعی تشکیل می شود، کمک کرده است. این روش سعی دارد راهی را که با آن، مغز انسان، نور و صوت را به بینایی و شنوایی پردازش می کند، مدل سازی نماید. برخی از کاربردهای موفق یادگیری عمیق، بینایی ماشین و شناسایی گفتار است.

برنامه نویسی منطقی استقرایی

برنامه نویسی منطقی استقرایی (ILP) روشی برای هدایت یادگیری با استفاده از برنامه نویسی منطقی به عنوان نمایشی یکنواخت برای مثال ها (داده ها)ی ورودی، دانش پس زمینه و فرضیات است. با داشتن یک کدگذاری (encoding) از دانشِ معلومِ پس زمینه و مجموعه ای از مثال ها که به عنوان پایگاه داده ای از حقایق نمایش داده می شود، یک سیستم ILP برنامه ای منطقی استخراج می کند که تمام مثال های مثبت را نتیجه دهد و هیچ یک از مثال های منفی را نتیجه ندهد. برنامه نویسی استقرایی (inductive programming) شاخه ای مرتبط است که هر نوع زبان برنامه نویسی برای نمایش فرضیات را در بر می گیرد (و نه فقط برنامه نویسی منطقی)، از قبیل برنامه های تابعی.

ماشین های بُردار پشتیبانی

ماشین های بردار پشیتیبانی (SVM) مجموعه ای از روش های یادگیری نظارت شده ی مرتبطی هستند که برای طبقه بندی و رگرسیون استفاده می شوند. با داشتن مجموعه ای از مثال های آموزشی که هر کدام به عنوان عضوی از یکی از دو دسته فوق علامت گذاری شده اند، الگوریتم آموزشی SVM مدلی می سازد که پیش بینی می کند یک مثال جدید به کدام دسته تعلق خواهد گرفت.

ماشین بردار پشتیبانی، دسته ساز (طبقه سازی) است که فضای ورودی خود را به دو ناحیه تقسیم می کند، که توسط یک مرز خطی از هم جدا شده اند. در این مثال، ماشین یاد گرفته است که دایره های سفید و سیاه را از هم جدا کند.

 خوشه بندی یا Clustering

تحلیل خوشه ای به معنای تخصیص مجموعه ای از مشاهدات به زیرمجموعه هایی (به نام خوشه) است بطوریکه مشاهداتِ درون یک خوشه، بنابر معیار یا معیارهایی از پیش تعیین شده، شبیه باشند و مشاهداتی که در خوشه های مختلف قرار دارند، بی شباهت باشند. تکنیک های خوشه بندی متفاوت، روی ساختار داده ها فرضیات متفاوتی دارند، که اغلب توسط یک متریک تشابه تعریف می شوند و، به عنوان مثال، توسط فشردگی درونی (تشابه بین اعضای درون یک خوشه) و جدایی بین خوشه های مختلف ارزیابی می شوند. روش های دیگر مبتنی بر چگالی تخمینی و همبندی گراف می باشند. خوشه بندی یک روش یادگیری بی نظارت، و تکنیکی متداول برای تحلیل داده های آماری است.

شبکه های بِیزی یا Bayesian networks

شبکه بیزی، شبکه باور (belief network) یا مدل گراف جهتدار غیرمدور، یک مدل گرافی احتمالاتی است که مجموعه متغیرهای تصادفی و استقلال شرطی آن ها را توسط یک گراف جهتدار غیرمدور (DAG) نمایش می دهد. برای مثال، شبکه بیزی می تواند ارتباط های احتمالاتی میان بیماری ها و علائم بیماری را نمایش دهد. با داشتن علائم، شبکه می تواند احتمال وجود بیماری های مختلف را محاسبه کند. الگوریتم های اثربخشی وجود دارند که استنباط و یادگیری را انجام می دهند.

یادگیری تقویتی

تمرکز روش یادگیری تقویتی بر این است که یک عامل چگونه باید در یک محیط عمل کند تا نوعی پاداش بلند مدت را بیشینه کند. الگوریتم های یادگیری تقویتی سعی دارند قاعده ای پیدا کنند که وضعیت های جهان را به عمل هایی که عامل باید در این وضعیت ها انجام دهد، تصویر کند. تفاوت یادگیری تقویتی با یادگیری نظارت شده در این است که جفت های صحیح وردودی/خروجی هرگز ارائه نمی شوند و نیز فعالیت های زیر-بهین (sub-optimal) نیز صریحاً اصلاح نمی شوند.

یادگیری نمایش یا Representation learning

هدف برخی الگوریتم های یادگیری، عمدتاً الگورییم های یادگیری بدون نظارت، این است که نمایش بهتری برای ورودی های ارائه شده در آموزش پیدا کنند. مثال های کلاسیک در این زمینه، تحلیل مولفه های اصلی و تحلیل خوشه ای هستند. الگوریتم های یادگیری نمایش اغلب سعی در حفظ اطلاعات در ورودی ها دارند اما می خواهند آن را به شکلی تبدیل کنند که ورودی سودمند شود، که اغلب این عمل در مرحله پیش پردازش قبل از طبقه بندی یا پیش بینی انجام می شود، و امکان بازسازی ورودی ها را که از یک توزیعِ ناشناختهِ مولدِ داده می آیند فراهم می کند، در حالیکه لزوماً به ویژگی هایی که تحت این توزیع نامحتمل هستند، وفادار نمی ماند.

الگوریتم های یادگیری منیفلد (Manifold learning) سعی دارند همین کار را با این محدودیت که نمایش یادگیری شده بُعد پایینی دارد، انجام دهند. الگوریتم های کدگذاری تُنُک سعی دارند همین کار را با این محدودیت که نمایش یادگیری شده تنک است (یعنی صفرهای زیادی دارد)، انجام دهند. الگوریتم های یادگیری زیرفضای چندخطی سعی دارند نمایش های با بُعد پایین را مستقیماً از نمایش های تانسوری داده های چند بعدی، بدون دادن شکل بُرداری (بعد بالا) به آن ها، یادگیری کنند.

الگوریتم های یادگیری عمیق، چندین سطح نمایش، یا سلسله ای از ویژگی ها را کشف می کنند، که ویژگی های سطح بالاتر و انتزاعی تر، بر حسب ویژگی های سطح پایین تر تعریف شده اند (یا آن ها را تولید می کنند). استدلال شده است که یک ماشین هوشمند ماشینی است که نمایشی را یاد می گیرد که فاکتورهای اساسی تغییرات را که داده های مشاهده شده را توضیح می دهند، تمییز دهد.

یادگیری تشابه و متریک

در این مسئله، به ماشین یادگیرنده جفت های مثالی که مشابه در نظر گرفته شده اند، و جفت هایی که تشابه کمتری دارند، داده می شود. سپس ماشین باید یک تابع تشابه (یا یک تابع فاصله متریک) را یاد بگیرد که پیش بینی کند آیا اشیاء جدید شبیه هستند یا خیر. این روش برخی اوقات در سیستم های توصیه گر استفاده می شود.

یادگیری دیکشنری تُنُک یا Sparse dictionary learning

در این روش، یک داده به شکل ترکیبی خطی از توابع پایه ای نمایش داده می شود، و فرض می شود که ضرایب این ترکیب تنک هستند. فرض کنید که x یک داده d بُعدی و D یک ماتریس d در n باشد که هر ستون آن نمایشگر یک تابع پایه ای است. r ضریب نمایش x با استفاده از D است. از نظر ریاضی، یادگیری دیکشنری تنک به معنی حل دستگاه x ≈ Dr است که در آن r تنک است. بطور کلی n از d بزرگ تر فرض می شود تا آزادی برای نمایش تنک فراهم شود.

یادگیری دیکشنری با نمایش های تُنُک “ان-پی کاملِ قوی”  (strongly NP-hard) است و حل تقریبی آن هم دشوار است. یک روش ابتکاری محبوب برای یادگیری دیکشنری تنک K-SVD است.

یادگیری دیکشنری تنک در چندین چهارچوب مورد استفاده قرار گرفته است. در طبقه بندی، مسئله، تعیین کلاسی است که داده ای که قبلا ناشناخته بوده، به آن  تعلق دارد. فرض کنید که قبلاً یک دیشکنری برای هر کلاس ساخته شده است. آنگاه یک داده جدید به کلاسی مرتبط می شود که دیکشنری آن کلاس بهترین نمایش تنک برای آن داده را بدست دهد. یادگیری دیکشنری تنک در کاهش نویز تصویر نیز استفاده شده است. ایده کلیدی این است که یک تصویر “تمیز” را می توان به شکل تنک توسط یک دیکشنریِ تصویر نمایش داد، اما نویز را نمی توان.

الگوریتم های ژنتیک

یک الگوریتم ژنتیک (GA)، الگورریتم جستجوی ابتکاری است که از فرایند انتخاب طبیعی  تقلید می کند، و به امید یافتن پاسخ های مناسب به یک مسئله، ازروش های مثل جهش (mutation) و دوتیرگی (crossover) برای تولید کروموزوم جدید، استفاده می کند. در یادگیری ماشین، الگوریتم های ژنتیک در دهه های 1980 و 1990 کاربرد یافتند. برعکس، تکنیک های یادگیری ماشین نیز برای بهبود عملکرد الگوریتم های تکاملی و ژنتیک مورد استفاده قرار گرفته اند.

یادگیری ماشین قانون-محور

یادگیری ماشین قانون-محور عبارتی کلی برای هر نوع روش یادگیری ماشینی است که  برای ذخیره، کنترل یا استفاده از دانش، “قوانینی” را شناسایی، یادگیری یا استنتاج می کند. ویژگی مشخصه یک ماشین یادگیرنده قانون-محور، شناسایی و استفاده از مجموعه ای از قوانین است که بطور جمعی، نمایشگر دانش فراگرفته شده توسط سیستم هستند. این روش، با سایر یادگیرنده های ماشینی که عموماً یک مدل واحد را در تمام موارد برای پیشگویی می شناسند، در تمایز است. روش های یادگیری ماشین قانون-محور شامل سیستم های طبقه ساز یادگیرنده، یادگیری قانون وابستگی و سیستم های ایمنی مصنوعی هستند.

سیستم های طبقه ساز یادگیرنده Learning classifier systems

سیستم های طبقه ساز یادگیرنده یا به عبارتی طبقه بندی کننده ی یادگیرنده (LCS)، خانواده ای از الگوریتم های قانون-محور یادگیری ماشین هستند که یک مولفه اکتشاف (مثلاً بطور معمول یک الگوریتم ژنتیک) را یا یک مولفه یادگیرنده (که یادگیری نظارتی، یادگیری تقویتی یا یادگیری بی نظارت را انجام می دهد) ترکیب می کنند.  هدف این سیستم ها شناسایی مجموعه ای از قوانین وابسته به موضوع است که بطور جمعی، دانش را ذخیره و برای پیش بینی ها آن را به شکلی چند ضابطه ای استفاده می کنند.

کاربردهای یادگیری ماشین

کاربردهای یادگیری ماشین شامل موارد زیر است:

  • اثبات قضیه بطور خودکار
  • وبسایت های تطبیقی
  • هوش مصنوعی احساسی
  • بیوانفوماتیک
  • واسط مغز و رایانه
  • شیمی‌ انفورماتیک
  • طبقه بندی رشته های DNA
  • آناتومی محاسباتی
  • بینایی ماشین، از جمله شناسایی اشیاء
  • شناسایی کارت اعتباری جعلی
  • بازی عمومی (general game playing)
  • بازیابی اطلاعات
  • شناسایی کلاه برداری های اینترنتی
  • زبان شناسی
  • بازاریابی
  • کنترل یادگیری ماشین
  • ادراک ماشین
  • تشخیص پژشکی
  • اقتصاد
  • بیمه
  • پردازش زبان طبیعی
  • استنباط زبان طبیعی
  • بهینه سازی و الگوریتم های فرا ابتکاری
  • تبلیغات آنلاین
  • سیستم های توصیه گر
  • حرکت ربات
  • موتورهای جستجو
  • تحلیل احساسات (یا نظر کاوی)
  • مهندسی نرم افزار
  • شناسایی گفتار و دست نوشته
  • تحلیل بازارهای مالی
  • نظارت بر درستی ساحتار
  • الگوشناسی ترکیبی
  • پیش بینی سری های زمانی
  • تحلیل رفتار کاربر
  • ترجمه

در سال 2006 کمپانی فیلم سازی آنلاین نتفلیکس اولین رقابت “جایزه نتفلیکس” را برگزار کرد تا برنامه ای پیدا کند که پیش بینی بهتری از تمایلات کاربر داشته و دقت الگوریتم فعلی توصیه فیلم (Cinematch) خود را لااقل 10% بهبود بخشد. گروهی متشکل از محققان بخش تحقیق و آزمایشگاه AT&T به همراه تیم های Big Chaos و Pragmatic Theory یک مدل چندگانه (ensemble model) ساختند که برنده جایزه 1 میلیون دلاری سال 2009 شد.

اندکی بعد از اهدای جایزه، نتفلیکس متوجه شد که امتیازدهی بینندگان، بهترین شاخص برای الگوی تماشای آن ها نیست (“همه چیز یک توصیه است”) و بنابراین موتو توصیه گر خود را تغییر دادند.

در سال 2010 وال استریت ژورنال مقاله ای راجع به شرکت Rebellion Research و استفاده آن ها از یادگیری ماشین برای پیش بینی بحران مالی نوشت.

در سال 2012، وینود کسلا (Vinod Khosla) یکی از موسسین سان مایکروسیستمز (Sun Microsystems)، پیش بینی کرد که در دو دهه آینده بیش از 80% از فرصت های شغلی پزشکی توسط نرم افزارهای تشخیص پزشکی یادگیری ماشین از بین خواهد رفت.

در سال 2014، گزارش شد که یک الگوریتم یادگیری ماشین در مطالعه تاریخ هنر استفاده شد تا نقاشی های هنرهای زیبا را بررسی کند، و نیز گزارش شد که این الگوریتم ممکن است تاثیرگذاری هایی را میان هنرمندان نشان داده باشد که قبلا شناخته شده نبوده است.

ارزیابی مدل

مدل های یادگیری ماشین طبقه بندی را می توان با تکنیک های تخمین دقت مثل روش هولد اوت (holdout) که داده ها را به یک مجموعه آموزش و یک مجموعه آزمایش تقسیم می کند (معمولا دو-سوم داده ها  در مجموعه آموزش و یک-سوم را در مجموعه آزمایش قرار می گیرند) و عملکرد مدل تحت آموزش را روی مجموعه آزمایش ارزیابی می کند، راستی آزمایی نمود. در مقایسه، روش تصدیق متقاطع N تایی  (N-fold cross validation) بطور تصادفی داده ها را به k زیرمجموعه تقسیم می کند که k-1 مورد از داده ها برای آموزش مدل استفاده می شود و   k-اُمین مورد برای آزمایش توانایی پیشگویی مدل استفاده می شود. علاوه بر روش های holdout و تصدیق متقاطع، راه اندازی خودکار (booststrap) که n مورد را، با جایگذاری، از مجموعه داده ها نمونه گیری می کند، می تواند برای ارزیابی دقیق مدل استفاه شود.

محققان علاوه بر دقت کلی، اغلب حساسیت و ویژگی را، که به ترتیب به معنای نسبت مثبت واقعی (TPR) و نسبت منفی واقعی (TNP) هستند، گزارش می کنند. بطور مشابه، محققین برخی اوقات نسبت مثبت کاذب  (FPR) و نسبت منفی کاذب (FNR) را نیز گزارش می کنند. با این حال، این ها نسبت هایی هستند که صورت و مخرج خود را نشان نمی دهند. مشخصه عملگری کل (TOC) روشی موثر جهت بیان توانایی تشخیص یک مدل است. TOC صورت و مخرج نسبت های فوق را نمایش می دهد، لذا اطلاعات بیشتری از منحنی های معمول مشخصه عملیاتی سیستم (ROC) و مساحت زیر این منحنی (AUC) بدست می دهد.

مسائل اخلاقی

یادگیری ماشین پرسش های اخلاقی متعددی را بوجود می آورد. سیستم های آموزش دیده روی مجموعه های داده های اُریب یا بایاس (bias) ، ممکن است این اریبی ها را هنگام استفاده نمایش دهند، لذا تبعیضات فرهنگی را دیجیتالی کنند. بنابراین جمع آوری مسئولانه داده ها بخش مهمی از یادگیری ماشین است.

چون زبان دارای اریبی است، ماشین هایی که روی پیکره های زبان  (language coropa) آموزش داده شده اند لزوماً اریبی را نیز یاد می گیرند.

نرم افزارها

برخی بسته های نرم افزاری که الگوریتم های یادگیری ماشین متنوعی دارند به شرح زیر هستند:

نرم فزار های رایگان و متن باز:

CNTK
Deeplearning4j
dlib
ELKI
GNU Octave
H2O
Mahout
Mallet
MEPX
mlpy
MLPACK
MOA (Massive Online Analysis)
MXNet

ND4J: ND arrays for Java

NuPIC
OpenAI Gym
OpenAI Universe
OpenNN
Orange
R
scikit-learn
Shogun
TensorFlow
Torch
Yooreeka
Weka

نرم افزارهای مالکیتی با ویرایش های رایگان و متن باز:

KNIME
RapidMiner

نرم افزار های مالکیتی:

Amazon Machine Learning
Angoss KnowledgeSTUDIO
Ayasdi
IBM Data Science Experience
Google Prediction API
IBM SPSS Modeler
KXEN Modeler
LIONsolver
Mathematica
MATLAB

Microsoft Azure Machine Learning

Neural Designer
NeuroSolutions
Oracle Data Mining
RCASE
SAP Leonardo
SAS Enterprise Miner
SequenceL
Skymind
Splunk
STATISTICA Data Miner

ژورنال ها

Journal of Machine Learning Research
Machine Learning
Neural Computation
منبع

یادگیری ماشین قسمت 1
یادگیری ماشین قسمت 2
یادگیری ماشین قسمت 3

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

11 + هشت =